thức ăn cho hai anh em cô nữa. Cả bố nữa. Vân chợt nghĩ, chợt cười, và chợt chua xót. Hồi ấy là lần đầu tiên Vân được giải Văn học sinh giỏi cấp tỉnh cũng là lần đầu tiên cô có vinh dự được làm đại diện cho tỉnh tham gia đại hội "Cháu ngoan Bác Hồ" toàn quốc. Bố chở Vân đến đại hội bằng hiếc xe Cub 81 chở gà đi chợ của thím với bộ đồ quần áo công nhân lao động. Ông bảo vệ không cho bố con cô vào, và nhìn hai bố con từ đầu đến cuối cho đến lúc cô phải chìa tấm thẻ cháu ngoan Bác Hồ ra. Rồi đến lúc bố đón cô về cũng thế, cũng lại là ánh mắt gần như mỉa mai, khinh miệt của bạn bè nhìn cô và bố. Lúc ấy sao mà cô ghét cái nghèo đến thế, và ghét cả bố nữa. Tại sao bố lại ăn mặc thế chứ, tại sao nhà cô lại nghèo, tại sao cô không được mặc đẹp và ngồi trên xe đẹp như các bạn. Đúng là suy nghĩ của trẻ con.
Vân đã từng trách móc, giận hờn bố mẹ. Tại cô tủi thân khi bạn bè có nhiều sách vở, quần áo mới. Còn anh em cô toàn phải đi dùng lại đồ thừa của người khác. Bộ sách giáo khoa nhàu nát, cái quần, cái áo cũng thế. Cô từng phải mặc lại cái quần mà anh trai mặc chật, mặc lại cái áo trắng của anh làm áo đồng phục đến trường. Thế nhưng mọi thứ cũng vẫn cứ trôi qua. Con người ta vẫn cứ lớn lên và nhìn tổng thể gia đình cô vẫn là một gia đình hạnh phúc.
Ngày Vân trượt đại học. Sao mà mọi thứ buồn u ám thế không biết. Cô là hy vọng trong gia đình, là gương mặt sáng điển hình của dòng họ. Vậy mà cô đã thất bại. Bước chân vào một trường cao đẳng trên đất Hà Nội, ôi sao những tháng ngày vượt qua thất bại nó khó khăn và rệu rã đến thế. Vân luôn tự nhủ mình phải cố lên, phải làm được gì đó để vượt qua thất bại. Ba năm liền cô luôn là sinh viên có số điểm cao nhất khoa. Thế nhưng điểm hạnh kiểm của cô lại chỉ ở mức trung bình Khá và Khá. Chua xót chính mái trường nơi đào tạo ra những con người tương lai phục vụ cho đất nước cũng lại chính là nơi dạy cho Vân những lừa lọc, gian trá. Vân nhớ ngày 20/11 của năm thứ hai. Cô mặc một bộ đồ thật đẹp đi từ Ký túc xá đến nơi mà các thầy cô đang hội họp. Cô tặng giáo viên chủ nhiệm của mình một bó hoa. Gương mặt cô giáo già dường như hơi xám lại trong nụ cười nhăn nhúm. Tay cô hơi khẽ lắc một chút hình như mong chờ một vật gì đó đặc biệt rơi ra từ bó hoa. Và cảm giác thất vọng là những gì còn đọng lại trên gương mặt bà giáo. Vân cũng không còn tươi cười nữa. Cô chúc bà giáo những lời mà lứa học trò vẫn thường chúc, và chào cô ra về. Một cảm giác gì đó thật khó tả dồn lại trong cô.
Cũng là năm học thứ hai ấy. Thế giới như quay cuồng trước mắt Vân. Ngày ấy những ai có điểm tổng kết trên 7 đều háo hức mang thẻ sinh viên lên phòng kế toán của trường nhận học bổng. Cũng như các bạn, Vân cầm thẻ chạy thật nhanh và trong đầu hiện lên những kế hoạch sẽ được chi dùng với số tiền hơn một triệu sáu của mình. Chả gì thì cô cũng được trên 8 cơ mà. Mọi giác quan như bị dồn lại. Cô kế toán nheo nheo cặp kính, tay cầm bút di di từng dòng danh sách:
- Cháu tên gì?
- Cháu là Nguyễn Thị Vân ạ.
- Thế không có cháu ạ. Cô dò mấy lượt rồi.
- Ơ, sao lại thế ạ. Cô ơi, cô tìm lại giúp cháu với. Cháu được hơn tám phẩy mà.
Nhìn khuôn mặt khẩn khoản của Vân, cô kế toán già lại dò tìm lần nữa:
- Không có cháu ạ.
- Sao lại thế được nhỉ.
- Cái này thì cô không biết cháu lên khoa hỏi xem sao.
Vân chỉ nghe nói khoa Xã hội nằm ở tầng 3 khu nhà A chứ đã bao giờ cô đến đó đâu.
- Thưa cô, em muốn nhờ cô một việc được không ạ?
- Có việc gì thế em?
- Dạ em là Nguyễn Thị Vân lớp C5K3 ở khoa mình. Kỳ vừa rồi em được tổng kết hơn tám phẩy nhưng em lên lấy học bổng thì không có tên cô ạ.
- Thế em có thấy tên mình trên bảng danh sách được
